Dni Węgrowa za nami! Muzyka, rozrywka i pamięć o historii miasta

Węgrów przez dwa dni świętował 585. rocznicę nadania praw miejskich. Z tej okazji na mieszkańców i gości czekały koncerty, występy artystyczne oraz wydarzenia o charakterze patriotycznym.

Dni Węgrowa to wydarzenie, na które mieszkańcy czekają przez cały rok. Tak było i tym razem. Tegoroczne obchody 585. rocznicy nadania miastu praw miejskich zbiegły się z 82. rocznicą wyzwolenia miasta przez Armię Krajową.

Obchody rozpoczęły się więc w sobotę, 8 sierpnia. Zgromadzoną na Rynku publiczność przywitał burmistrz Węgrowa Paweł Marchela. Na scenie towarzyszyli mu: poseł Maria Koc, wiceburmistrz Węgrowa Halina Ulińska oraz przewodnicząca Rady Miejskiej w Węgrowie Jadwiga Snopkiewicz. 

– Zawsze z wielką przyjemnością uczestniczę w święcie naszego miasta, bo jako mieszkanka czuję, że jest to również moje święto, święto mojej rodziny i nas, wszystkich mieszkańców Węgrowa – mówiła poseł Maria Koc. – Z tej okazji chciałabym wszystkim mieszkańcom serdecznie pogratulować tego, że żyjemy w tak pięknym i historycznym mieście, w którym mamy wiele pamiątek historycznych i tak wspaniałą przeszłość. Jednocześnie Węgrów ma bardzo dobrą teraźniejszość. Myślimy o przeszłości i dbamy o zabytki, ale staramy się również, aby współczesność również była dobra. Aby w mieście żyło się wygodnie i bezpiecznie, abyśmy byli dla siebie nawzajem życzliwi, i aby panowała tutaj dobra atmosfera. Myślę, że to wszystko nam, mieszkańcom się udaje. Życzę nam wszystkim, aby nasze miasto nadal się rozwijało, piękniało i abyśmy zawsze byli dumni z naszej małej ojczyzny. Naszym gościom życzę natomiast, aby czuli się tutaj jak najlepiej, jak najczęściej wracali do Węgrowa i opowiadali o naszym mieście w Polsce, i na świecie. Węgrów ma wiele walorów turystycznych i warto je wykorzystywać. Warto tutaj przyjechać, odpocząć, poznać historię, spędzić ciekawie i aktywnie czas – zachęcała pani poseł.

– Nasz Węgrów jest najpiękniejszy. Jest najbardziej czysty, najbardziej zadbany, a przede wszystkim mieszkają tu najwspanialsi ludzie. Zawsze uśmiechnięci i życzliwi. Dlatego tutaj tak świetnie pracuje się z mieszkańcami Węgrowa. Dzisiaj spotykamy się po to, żeby wspólnie świętować, cieszyć się tym wyjątkowym czasem i integrować. Chcemy również naszym gościom pokazać, że Węgrów, dzięki swojej tradycji i wielokulturowości, jest miastem otwartym dla wszystkich – dodała pani wiceburmistrz Węgrowa Halina Ulińska.

Po oficjalnym powitaniu przyszedł czas na część artystyczną. Na scenie pojawili się utalentowani wokaliści: Brajan Blaszkiewicz, Wiktoria Standziak, Zuzanna Zabadała oraz Monika Doktorska. Oprócz występów muzycznych na uczestników czekało wiele innych atrakcji. Najmłodsi mogli korzystać z dmuchańców, wodnych kul oraz eurobungee. Nie zabrakło również stoisk pełnych smakołyków, na których można było znaleźć tradycyjne obwarzanki, sery oraz żelki w kształcie spaghetti. Atmosferę spotkania podgrzały koncerty zespołów „HA-TA” oraz „Paradoks”. Gwiazdą wieczoru był jednak Don Vasyl z Zespołem. Król muzyki romskiej porwał zgromadzoną na Rynku publiczność nie tylko do wspólnego śpiewu, ale również do tańca. Podczas koncertu zabrzmiały najbardziej znane utwory artysty, wśród nich „Jedno jest niebo dla wszystkich”, „Tańcz ze mną moje życie” oraz „Ja już wygrałem”. Zwieńczeniem imprezy była zabawa taneczna na rynku z Dj Lomax. Obchody Dni Węgrowa zostały dofinansowane przez Samorząd Województwa Mazowieckiego, partnerem wydarzenia był Totalizator Sportowy Lotto, sponsorem było również Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Węgrowie.

Dalsza część uroczystości odbyła się w niedzielę, 9 sierpnia. Pierwszym punktem programu było uroczyste uderzenie w dzwon, którego dokonali burmistrz Węgrowa Paweł Marchela, poseł Maria Koc, przewodnicząca Rady Miejskiej Węgrowa Jadwiga Snopkiewicz oraz radna Rady Miejskiej Węgrowa Halina Kowalczyk. Następnie w Bazylice Mniejszej została odprawiona została msza święta z udziałem Pocztów Sztandarowych i Miejskiej Orkiestry Dętej. Wygłoszona przez księdza proboszcza Leszka Gardzińskiego homilia nawiązywała do fragmentu Ewangelii o Jezusie kroczącym po wzburzonym jeziorze i uczniach, którzy zmagali się z silnym wiatrem. Ksiądz proboszcz Leszek Gardziński odniósł tę biblijną opowieść do historii Węgrowa, wskazując, że miasto również wielokrotnie musiało mierzyć się z własnymi „burzami”. Jedną z nich było powstanie styczniowe, które mocno doświadczyło Węgrów i jego mieszkańców. Miasto przetrwało jednak tę i wiele innych trudnych chwil, zachowując swoją tożsamość, historię i pamięć o minionych pokoleniach.

Kolejnym punktem programu była uroczystość przy pomniku Armii Krajowej (autorem pomnika jest śp. Wiesław Ratajski – żołnierz AK, działacz społeczny i prezes Koła Obwodu „Smoła” Światowego Związku Żołnierzy AK w Węgrowie) z udziałem Kompanii Honorowej z 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego z Mińska Mazowieckiego. Po wspólnym odśpiewaniu Hymnu Polski głos zabrał burmistrz Paweł Marchela.

 – To właśnie w tym miejscu, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej sprzed ponad 30 lat, obchodzone są Dni Węgrowa. Ich termin przypada w okolicach 8 sierpnia, aby podkreślić rangę postawy naszych mieszkańców sprzed 82 lat, kiedy w kraju ogłoszono plan „Burza". Był to plan przygotowany przez polskie państwo podziemne i Armię Krajową, największą podziemną armię w Europie, jako odpowiedź na wkroczenie Armii Czerwonej. Jego celem było występowanie na terenach, na które wkraczała Armia Czerwona, w roli gospodarzy. Przecież 8 sierpnia 1944 roku dobrze znana była już sytuacja, która od 1 sierpnia rozgrywała się w Warszawie. Myślę, że serca Węgrowian biły w rytm powstańczej Warszawy, która rozpoczęła walkę o możliwość stanowienia o sobie i o tym, by być gospodarzem we własnej ojczyźnie. Tak samo tutaj, w Węgrowie, 82 lata temu mieszkańcy miasta i członkowie lokalnych struktur zaangażowali się w to, aby zamanifestować wobec wkraczających sowieckich oddziałów, że to my, Polacy, mieszkańcy Węgrowa, jesteśmy gospodarzami tej ziemi. Dziś niestety coraz rzadziej spotykamy wśród nas tych, którzy byli bohaterami tamtych wydarzeń. Dobrze wiemy, że działalność Armii Krajowej i funkcjonowanie Polskiego Państwa Podziemnego nie byłyby możliwe bez tradycji ducha narodowego, której szczególnym świadectwem w naszym mieście była ofiara krwi powstańców styczniowych. Dzisiaj spotykamy się również, aby świętować 585. rocznicę nadania praw miejskich naszemu miastu. Każdy z nas może spojrzeć na historię Węgrowa przez pryzmat własnego życia, swoich rodziców, dziadków i pradziadków. Każdy z nas ma swój udział w historii tego miasta, w tym, jak ono dziś wygląda, jak się rozwija i jaka będzie jego przyszłość. Dlatego tak ważne jest, abyśmy w tym miejscu dawali świadectwo swoją obecnością, ale również zobowiązaniem, że będziemy kochać i budować nasze miasto nie tylko w dniach rocznic, ale każdego dnia. W naszej krwi i poczuciu odpowiedzialności jest niemal sześć wieków historii naszego miasta. Tego, jak żyło, rozwijało się i tętniło życiem, a wraz z nią zobowiązanie, które pozostawili nam nasi przodkowie. Pamiętajmy o tych, którzy zapłacili najwyższą cenę. W 82. rocznicę wyzwolenia Węgrowa i bohaterskiej postawy żołnierzy Armii Krajowej zachowajmy o nich pamięć i dawajmy świadectwo ich historii – podkreślił burmistrz.

Następnie głos zabrał senator Maciej Górki, który podkreślił znaczenie lokalnych uroczystości i przypominania historii kolejnym pokoleniom. Senator wspomniał również o świadkach historii, których z każdym rokiem jest coraz mniej. Podkreślił, że kolejne pokolenia nie będą już miały możliwości poznawania wojennych wydarzeń bezpośrednio od ich uczestników, dlatego tak ważne jest przekazywanie pamięci o nich młodym ludziom. 
– Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki w rocznicę swojego zaprzysiężenia powiedział, że Polak to człowiek wolności. Tak, wolność mamy wpisaną w DNA. Jest dla nas jak powietrze. Bez niego nie można żyć. Polak nie może żyć bez wolności, kocha ją i potrzebuje jej, aby funkcjonować. Dlatego, kiedy Polacy ją tracili, od razu podejmowali walkę. Często była to walka krwawa i nie zawsze kończyła się zwycięstwem, ale kolejne pokolenia przekazywały sobie ducha umiłowania wolności i wielkiej miłości do ojczyzny. Wolność jest bowiem ważną częścią naszej tożsamości narodowej, tożsamości, która czyni nas Polakami – mówiła z kolei poseł Maria Koc. 

W dalszej części wystąpienia pani poseł Maria Koc podkreślała znaczenie wartości „Bóg, honor, ojczyzna” oraz wiary, która przez wieki kształtowała polską tożsamość. Zwróciła uwagę, że pamięć o historii obejmuje zarówno momenty chwały, jak i bolesne doświadczenia, przegrane bitwy oraz ofiarę życia poniesioną przez tych, którzy walczyli o ojczyznę. Jak zaznaczyła, świadomość tej ofiary jest ważnym elementem naszej tożsamości. W tym kontekście przypomniała również o historii miasta, Bitwie pod Węgrowem, wydarzeniach związanych z odzyskaniem niepodległości w 1918 roku oraz działalności mieszkańców podczas II wojny światowej. Szczególnie odniosła się do 8 sierpnia 1944 roku, kiedy żołnierze Armii Krajowej wyzwolili Węgrów. 
– Co roku spotykamy się, aby przede wszystkim podziękować Bogu za to, że nasz Węgrów przez prawie 600 lat tak pięknie się rozwija. Chcemy również wspominać żołnierzy Armii Krajowej, którzy 82 lata temu wkroczyli do Węgrowa i choć na chwilę stworzyli nam namiastkę polskości. Te prawie 600 lat to pokolenia naszych przodków, którzy tutaj żyli, pracowali i działali. Efekty ich pracy możemy oglądać również dzisiaj. Mamy wyjątkowe i piękne zabytki, stworzone przez ludzi, którzy tutaj mieszkali, rozwijali miasto, i potrafili sprowadzić do Węgrowa najlepszych architektów, i budowniczych. Jako Węgrowianie możemy być z tego bardzo dumni. Przez wieki Węgrów był miastem nowoczesnym. Świadczy o tym chociażby fakt, że swoje miejsce znajdowali tutaj ludzie różnych narodowości. W tej historii były zarówno piękne chwile, jak i tragiczne wydarzenia. Mieszkańcy Węgrowa wielokrotnie pokazywali, że kochają Polskę i są gotowi walczyć w jej obronie. Wspomniane powstanie styczniowe i bohaterstwo naszych przodków są tego namacalnym dowodem. W tych wszystkich działaniach mieszkańcy Węgrowa pokazali swój heroizm i wielką odwagę. Dziś myślimy o tych, którzy 82 lata temu tutaj działali i kultywowali polskość, narażając swoje życie w walce najpierw z Niemcami, a następnie z Rosjanami. Cześć i chwała bohaterom! Niech żyje Węgrów! – zawołała na koniec starosta powiatu węgrowskiego Ewa Besztak. 

Po zakończeniu przemówień odczytano Apel Pamięci, którego treść przedstawiła por. Marta Majchrzyk. Następnie Kompania Honorowa 23. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Mińsku Mazowieckim, pod dowództwem ppor. Jakuba Sobolewskiego, oddała salwę honorową. Całe spotkanie poprowadził przedstawiciel ZHP dh phm Grzegorz Jasiurski. 

Po złożeniu kwiatów pod pomnikiem Armii Krajowej uczestnicy uroczystości udali się na cmentarz parafialny, gdzie przy kaplicy cmentarnej odbyła się ceremonia odsłonięcia dwóch tablic pamiątkowych. Odsłonięcia obu tablic dokonali burmistrz Węgrowa Paweł Marchela, poseł na Sejm RP Maria Koc oraz kierownik Delegatury Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Siedlcach Alicja Cichoń, a także potomkowie upamiętnionych: córka śp. Wiesława Ratajskiego – Katarzyna Woźnicka oraz syn śp. Kazimierza Karlsbada – Mark Karlsbad.

– Węgrów zawsze był ukochanym miastem mojego taty. Przez całe życie wracał do tego miasta, inicjował różne wydarzenia i wykorzystywał swoje umiejętności zawodowe, aby je upiększać i usprawniać. Tata urodził się tutaj, w Węgrowie, ale dzieciństwo spędził w Łomży. Do Węgrowa wrócił z rodziną, uciekając przed Armią Radziecką po napaści Związku Radzieckiego na Polskę we wrześniu 1939 roku. Tutaj, w Węgrowie, w 1944 roku zdał maturę na tajnych kompletach. W czasie okupacji był żołnierzem Armii Krajowej, nosił pseudonim „Puc”. Brał udział w akcjach przeciwko okupantowi, a przede wszystkim w Akcji „Burza”, w wyniku której 8 sierpnia 1944 roku Węgrów został wyzwolony. Po zakończeniu wojny, jako żołnierz Armii Krajowej, obawiając się represji ze strony władz ludowych, wyjechał wraz z rodzeństwem do Krakowa. Do swojego ukochanego Węgrowa powrócił pod koniec lat 50. i pozostał tutaj już do końca życia. Zaangażowanie i praca na rzecz Węgrowa były ogromną pasją mojego taty. Zarażał nią wszystkich wokół i poświęcił jej wiele lat swojego życia. Zawsze zabiegał o upamiętnienie miejsc związanych z działalnością Armii Krajowej. To zaangażowanie zawsze było doceniane i honorowane przez kolejne władze naszego miasta. Jestem niezmiernie wzruszona, że w rocznicę wyzwolenia Węgrowa przez Armię Krajową oraz w tak piękną, 585. rocznicę nadania naszemu miastu praw miejskich, Węgrów po raz kolejny docenia i honoruje mojego tatę. Tata, ze swoim poczuciem humoru, bardzo lubił takie okrągłe daty. Chciałabym serdecznie podziękować władzom naszego miasta, panu burmistrzowi, pani burmistrz, pani staroście, księdzu prałatowi oraz wszystkim, którzy przyczynili się do tak pięknego upamiętnienia mojego taty – wspominała córka Wiesława Ratajskiego. 

Kilka słów o życiu i działalności swojego ojca powiedział również Mark Karlsbad. 

– Mój ojciec, Kazimierz Karlsbad, urodził się w Węgrowie w 1925 roku, w wolnej Polsce. We wrześniu 1939 roku, kiedy miał zaledwie 14 lat, wojna odebrała mu młodość i wolność. Przez pięć lat, jako żołnierz Armii Krajowej, walczył z niemieckim okupantem. Po wojnie był prześladowany, więziony i torturowany przez sowiecki reżim, który przejął kontrolę nad jego krajem. Pod koniec 1949 roku udało mu się uciec z Polski, a dwa lata później znalazł się na pokładzie amerykańskiego statku, który zabrał go do Kanady. Tam pracował, założył rodzinę, doczekał się dzieci, wnuków, prawnuków i praprawnuków. W wolnej Kanadzie przeżył 74 lata. Zmarł w wieku 100 lat. Ja, Mark Karsbad, jego syn, jestem bardzo dumny z mojego ojca. Chciałbym podkreślić, że przez całe życie zachował w swoim sercu i pamięci ukochaną Polskę, rodzinny Węgrów oraz swoich towarzyszy broni – mówił wzruszony syn żołnierza AK.

Ostatnim punktem obchodów była uroczysta sesja Rady Miejskiej Węgrowa, którą prowadziła Przewodnicząca Rady Miejskiej Węgrowa Pani Jadwiga Snopkiewicz. Niedzielne spotkanie byłą okazją do uhonorowania osób, które swoją działalnością i pracą na rzecz miasta zapisały się w jego historii. Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Węgrowa nadano pośmiertnie śp. Zdzisławowi Jerzemu Barbasiewiczowi, zaś tytuły „Za Zasługi dla Węgrowa” otrzymali: Barbara Jakubisiak, Tadeusz Gałązka, Józef Zarzycki oraz pośmiertnie śp. Mariusz Adam Witkowski. Wyróżnienia zasłużonym wręczyli burmistrz Węgrowa Paweł Marchela, przewodnicząca Rady Miejskiej Jadwiga Snopkiewicz, zastępca burmistrza Halina Ulińska oraz wiceprzewodniczący Rady Miejskiej – Iwona Rejmuza i Tomasz Rowicki. Dopełnieniem obchodów 585. rocznicy nadania miastu praw miejskich był występ Chóru Miejskiego Węgrowa pod dyrekcją Jakuba Plasa.